فصلنامه تخصصی « مطالعات تاریخ آذربایجان و ترک»

چکیده امیر تیمور، بنیانگذار دولت تیموری که برای بیش از یک قرن بر تاریخ جهان تأثیر گذاشت، خاقان بزرگ ترک است که علاوه بر فعالیت‌های سیاسی، به دلیل فعالیت‌های فرهنگی خود نیز زبانزد خاص و عام می‌باشد. امیر تیمور که به مدت ۳۶ سال بر تخت فرمانروایی تیموریان نشست، با لشکرکشی‌های گسترده‌اش مرزهای خود را وسعت بخشید و در عصر خود سرزمین‌های بسیاری از آناتولی تا مغولستان و از ایران تا هندوستان را تحت تأثیر قرار داد. لشکرکشی شام در سال ۱۴۰۰ میلادی نیز از جمله لشکرکشی‌های مهم امیر تیمور به شمار می‌رود. آن‌طور که از منابع استنباط می‌گردد، سیاست خارجی خصمانه سلاطین مملوک در قبال امیر تیمور در وقوع این لشکرکشی مؤثر بوده است. امیر تیمور که پیش از حرکت به سوی پایتخت عثمانی قصد دفع غائله مملوکان را داشت، با سپاهی عظیم وارد سرزمین شام شد و ویرانی‌ای به جا گذاشت که تأثیرات عمیقی در پی داشت. مراکز تمدنی چون شهرهای حلب و دمشق که مورد تهاجم تیمور قرار گرفتند، مدت‌ها پس از خروج سپاه تیموری نتوانستند به روزگار پیشین خود بازگردند. به این معنا، تآثیرات به جای مانده از فرمانروای تیموری در سرزمین شام در منابع آن دوره ثبت شده و امیر تیمور به طور کلی به عنوان فرمانروایی ویرانگر و ستمگر در اذهان مردم منطقه نقش بسته است. با لشکرکشی به شام، سطح بالای فرهنگ فرمانروای تیموری آشکار گشت و ابن خلدون، از دانشمندان بزرگ آن عصر، دانش والای این فرمانروا را در خاطرات خود ثبت نمود. اطلاعات ارائه شده توسط ابن خلدون، حاوی جزئیات مهمی درباره شخصیت امیر تیمور و نیز تصرف دمشق توسط تیموریان می‌باشد.