دکتر توحید ملک زاده دیلمقانی فصلنامه تخصصی « مطالعات تاریخ آذربایجان و ترک» ‪3041-8690 1 2 2024 02 20 A Document on the Genocide of Azerbaijan Turks Committed by Armenians in Yerevan during World War I********* Birinci Dünya Müharibəsi illərində İrəvanda Azərbaycan türklərinin ermənilər tərəfindən qətlə yetirilməsinə dair bir sənəd یک سند از قتل عام ترکان آذربایجان در ایروان بدست ارامنه در جنگ جهانی اول 190299 FA توحید ملک زاده دیلمقانی محقق تاریخ و فرهنک آذربایجان 0000-0002-2850-8194 Journal Article 2024 02 14 The city and state of Yerevan has been a part of the territory of Azerbaijan in <br />history. This area was ruled by Qajar Khan until 1828, which became part of <br />Russian lands based on the Treaty of Turkmenchai in 1828. With the collapse of <br />the tsarist government of Russia, the Armenians wanted to occupy the entire <br />province of Yerevan and were able to declare Yerevan as the center of the <br />Republic of Armenia despite the majority of Turks in thıs regıon. Since its <br />formation, this government was trying to cleanse the region from other nations for <br />the benefit of Armenians. The passage of time showed that the Armenians were <br />successful in this policy and Yerevan and its surrounding villages were cleared of <br />Turks. This document is one of the thousands of documents that the oppressed <br />residents of Yerevan and the elders of its 20 villages have requested for help from <br />the newly established government of Azerbaijan by sending letters in the <br />Azerbaijani Turkish language with the Arabic alphabet and dated September 8, <br />1919. This letter reached the government of Azerbaijan on November 18, 1919<br />and was registered as number 171. In this letter, the elders of Yerevan, while <br />describing the atrocities of Dashnak Armenians during the First World War, <br />explained how the people of Surmeli, Akh Sakhli, Qirakh Bolaq, Echmiadzin, <br />Kalpan and Chichek regions were deported. In the following, you can see the <br />minutes of the signing of the request for assistance from the Azerbaijan cabinet of <br />twenty villages of Yerevan. The original of this document is kept in the archives <br />of the Republic of Azerbaijan. شهر و ایالت ایروان در تاریخ جزوی از اراضی سرزمین آذربایجان بوده است. این منطقه تا سال 1828م <br />توسط خوانین قاجار اداره می شد که براساس معاهده ی تورکمنچای از سال 1828 جزو اراضی روسیه <br />گردید. با فروپاشی دولت تزاری روسیه، ارامنه درصدد تصرف کل والیت ایروان برآمده و توانستند علیرغم <br />اکثریت بودن ترکان آذربایجان، ایروان را مرکز جمهوری ارمنستان اعالن نمایند. این دولت از همان اوان <br />تشکیل درصدد پاکسازی منطقه از دیگر ملتها به نفع ارامنه بود. سیر زمان نشان داد که ارامنه در این <br />سیاست موفق بودند و ایروان و روستاهای اطراف آن از ترکان پاکسازی گردید. این سند یکی از هزاران <br />سندی است که اهالی مظلوم ایروان و بزرگان 20 روستای آن با ارسال نامه هایی به زبان ترکی آذربایجانی <br />با الفبای عربی و تاریخ 12 ذیحجه 1337 )8 سپتامبر 1919( از حکومت تازه تاسیس آذربایجان درخواست <br />کمک نموده اند. این نامه در 18 نوامبر 1919 به دولت آذربایجان رسید و به شماره 171 به ثبت رسیده <br />است. در این نامه، بزرگان ایروان ضمن تشریح مظالم ارامنه داشناق در طی جنگ جهانی اول، چگونگی <br />اخراج مردمان محاالت سورمه لی، آخ ساخلی، قیرخ بوالق، اچمیادزین، قالین و دره چیچک را بیان نموده <br />اند. در ادامه صورتجلسه امضای درخواست کمک اهالی بیست روستای ایروان از کابینه آذربایجان دیده <br />می شود. اصل این سند در آرشیو جمهوری آذربایجان نگهداری می شود. https://www.azerturkhistory.ir/article_190299_ce72aed40734ff7357fb8881f86daa35.pdf