دکتر توحید ملک زاده دیلمقانی فصلنامه تخصصی « مطالعات تاریخ آذربایجان و ترک» ‪3041-8690 1 12 2026 08 23 The stages of the movement of the national consciousness of the Turks of Azerbaijan and Iran from the period of the conditional revolution to the present time***** Azerbaycan ve İran Türklerinin Milli Bilinc Hareketinin Aşamaları, Meşrute Devriminden Günümüze Kadar Ve Bunun Tarihi Şahsiyetlerin Doğru Tanımlanmasına Etkisi. Örnek Olay: "Samad Behrangi" سیرِ حرکت تفکر ملّی ترکان آذربایجان و ایران از مشروطه تا کنون و تاثیر آن در شناخت شخصیتهای تاریخی، با مطالعه موردی "صمد بهرنگی" 202 228 251323 FA اسماعیل جعفرزاده (جفرلی) بازنشسته Journal Article what is its meaning of 'National thought' or 'national consciousness' under the term 'nationalism' as a product of the modern era in the current cultural and political literature? Does it have a single meaning among different nations and does it have certain elements? And if no, what are they? The article attempts to provide a brief and at the same time useful answer in this regard. The article also addresses the point why national thought is weak among the Turks of south Azerbaijan and Iran, despite the fact that such thought is very powerful in Neighboring Turkic countries as well as among neighboring nations within the country. At the same time, the article deals with the causes of this weakness and explains the role of British and Russian colonialism and the cooperation of the Shuubiye and Western Masons, and at the same time, it describes the different stages of the movement of national thought from the Qajar era to the present period, and especially emphasizes the role of "national character, & acquired national consciousness" two of the nine elements of the national thought of the Azerbaijani Turks. The article considers the lack of proper recognition of the different stages of national thought as one of the important causes of making enemies of historical figures by intellectual activists of the Azerbaijani Turks' society, and mentions two basic approaches in dealing with historical figures, and tries to diagnose it, especially by studying the case of Samad Behrangi and the famous poet Fuzuli, and in the final section, it briefly describes the most important works of Samad Behrangi <span lang="FA">تفکر ملّی ویا شعور ملّی و در زبان ترکی آذربایجانی "ملّی دوشونجه، ملّی شعور" ذیل اصطلاح ملیگرایی ویا ناسیونالیسم به عنوان محصول دوران مدرنیته در ادبیات فرهنگی سیاسی کنونی به چه معنایی بکار می رود و آیا در بین ملل مختلف معنای واحدی دارد و عناصر معینی را دارا می باشد؟ و اگر تفاوت دارد کدام های هستند؟ مقاله تلاش دارد جواب مختصر و در عین حال مفید در این زمینه ارائه دهد. مقاله در عین حال به این نکته می پردازد که چرا تفکر ملی در میان ترکان آذربایجان</span><span lang="FA"> جنوبی</span><span lang="FA"> و ترکان ایران ضعیف است علیرغم اینکه چنین تفکری در کشورهای همسایه تُرک و همچنین در بین ملل همسایه داخل کشور بسیار قدرتمند عمل میکند. و در عین حال مقاله به علل بوجود آمدن این ضعف می پردازد و نقش استعمار انگلیس و روس و همکاری شعوبیه و ماسونهای غربی را تشریح می کند، و در عین حال مراحل مختلف سیرِ حرکت تفکر ملی را از زمان قاجار تا دوره کنونی را بیان کرده و بویژه به نقش دو عنصر</span><span lang="FA"> منش ملّی و آگاهی ملی اکتسابی</span><span lang="FA"> از عناصر نُه گانه تفکر ملی ترکان آذربایجان تاکید می کند، مقاله عدم شناخت درست مراحل مختلف تفکر ملی را به عنوان یکی از علل مهم دشمن سازی از شخصیتهای تاریخی از طرف فعالان روشنفکری جامعه ترکان آذربایجان قلمداد کرده و دو رویکرد اساسی در برخورد با شخصیت های تاریخی را ذکر نموده و سعی در آسیب شناسی آن بویژه با مطالعه موردی صمد بهرنگی و در عین حال شاعر نامدار فضولی را دارد و در بخش انتهایی نمونه کارهای بسیار مهم صمد بهرنگی را به اجمال بیان می دارد. </span> https://www.azerturkhistory.ir/article_251323_de2a64394d1a3a2395859b1d3bc564f5.pdf