Document Type : Original Article
Author
Sahand Language School fiunder, Khoy, Iran
Abstract
“Oyunum-oyunum”, Azerbaycanlı araştırmacı, dilbilimci, yazar ve romancı Nasir
Manzuri'nin Mart 2023'te Tahran'da yayımlanan dördüncü romanıdır. Kendisi esas
olarak dil, özellikle “ses-anlam” üzerine yaptığı özgün çalışmalarıyla ünlüdür. Son
romanı, Gürcistan'ın Tiflis kentinde oyunculuk ve yönetmenlik eğitimi alan merhum
Azerbaycanlı aktör Mirza Baghir Hacizada hakkında M. Farzana ile konuşurken not
aldığı anılardan yola çıkılarak yazılmıştır. Mirza Baghir Hacizada, Tebriz'in en zengin
tüccarlarından birinin oğluydu. Babası onu doktor olmaya zorlamıştı ama o, Tiflis'teki
kariyerinde başarılı olmak için hayallerinin peşinden gitti. Babasının ciddi hastalık
haberi, o zamanlar SSCB'ye dönmesi yasaklanmış olmasına rağmen, sevgili karısı
Maria'yı orada bırakmak zorunda kaldı. Memleketine geri döndü ve oyunculuk
kariyerini Tebriz'de sürdürmeye çalıştı. Ancak o zamanlar Türkçe (Azerbaycan
Türkçesi) oyunculuk tamamen yasaktı. Bu yüzden hayallerinin peşinden gitmek için
Tahran'a taşınmak zorunda kaldı. Ancak hayatının çoğunu hapishanelerde geçirdi. N.
Manzuri biyografik-tarihsel bir kurgudan kaçınmaya çalıştı. Bunun yerine, ülkesinin
en gözde ve popüler oyuncularından birini ağırlıklı olarak psikanalitik ve mitolojik bir
kurgu aracılığıyla ölümsüzleştirmeye çalıştı. Onun edebi üslubu sadece eşsiz ve orijinal
değil, aynı zamanda Türk edebiyatının eşsiz yücesidir. Bu makalenin yazarı, bu değerli
roman üzerine ilk eleştirel makaleyi yazmaya çalıştı.*********
“Oyunum-oyunum” romanı N. Mənzuri’nin 2023-də Tehranda çap olunmuş dördüncü
romanı dır. Bir çox baxımlardan, eləcə də bədiilik baxımından zəngin olan bu dəġərli
roman çağdaş tariximizin ən qaranlıq nöqtələrini unutdurulmağa çalışılan bir dönəmdə
yalnız öz bədii sehri ilə canlı saxlamağa çalışan bir əsər dəġil. Eyni halda çağdaş
uyqarlıq tariximizin milli-mənəvi dəġərlərinin elçisi kimi zindanlarda çürüdülməġə
çalışılan Mirzə Bağır Hacızadə’nin simasında həm də o dəġrlərimizi, eləcə də
Mirzə’nin özünü mifləşdirən bir roman dır. Ədəbiyyatımızın parlaq ulduzlarından biri
olan bu əsərə görə, kəsginlik’lə demək olar, birinci məqalə sayılan bu yazıda araşdırıcı
bu romanı tekniki olaraq ədəbi elementlərini, bədiilik meyar ölçüləri açısından analiz
etməġə çalışacaq. Araşdırmada yalnız N. Mənzuri’nin öz əsərləri ələşdirilir.
Tutuşdurma ələşdiri tekniki olaraq bu araşdırmada işlənilməyib.******
“Oyunum-oyunum” is the fourth novel published by the Azerbaijani researcher,
linguist, author and novelist, Nasir Manzuri in Tehran in March 2023. He is mainly
famus for his original studies on language, especially “sound-signify”. His latest novel
has been written based on memories which he had taken their notes while talking to
M. Farzana about late Azerbaijani actor who studied acting and directing in Tiblisi in
Georgia. Mirza Baghir Hajizada was the son of one of the richest merchants in Tabriz.
His father had forced him to becom a physician, but he followed his dreams to the
picks of success in his career in Tiblisi. The news of his father’s serius illness forced
him to leave his beloved wife, Maria there, in spite of banning him to return to the
USSR then. He came back to his hometown and tried to pursue his acting career in
Tabriz. However, acting in Turki (Azerbaijani Turkic) was completely forbidden then.
So he had to move to Tehran to follow his dreams. But he spent lots of his life in
prisons. N. Manzuri has tried to avoid a biographical-historical fiction. Instead, he has
tried to immortalize one of his nation’s most favorite and popular actors through a
mainly psychoanalytical and mythological fiction. His literary style is not only unique
and original, but also the incomparable sublime of Turkic literature. The writer of this
paper tried to write the first critical paper on this worthy novel.
Keywords