Bu makalede, öncelikle Azerbaycan coğrafyasında Aryan dillerinin varlığından önce 
Azari ve Azar kelimelerinin varlığı Kesrevi ve takipçileri tarafından ortaya atılan Azeri 
dili hipotezi reddedilmeye çalışılmıştır. Daha sonra bu makale, tarihi ve dilsel belgeleri 
inceleyerek Türklerin Azerbaycan ve Eski Kafkasya'da yerli ve çoğunlukta olduğunu 
kanıtlamaktadır. İslam coğrafyacılarının Azeri dili ile ilgili ortaya attıkları iddiaların 
eleştirisi, ileri sürülen gerekçelere Safetel Sefa kitabından yanıt verilmesi ve Şeyh 
Sefi'nin Türklüğüne dair delillerin ve içindeki Azerbaycan Türklerinin kültürel 
unsurlarının ele alınması, Tebriz Sefinesi ile Ruhi Unarcani'nin risalesinin Azeri diliyle 
bağlantılı oldmadığı iddiası, Kesrevi'nin Şeyh Sefi'nin Peygamber soyundan gelmediği 
yönündeki görüşünün eleştirilmesi makalenin en önemli kısımları arasında yer 
almaktadır.*********
Bu məqalədə Kəsrəvi və onun ardıcıllarının irəli sürdükləri azəri dili fərziyyəsini rədd 
etməyə cəhd edilmiş, ilk növbədə Azərbaycan coğrafiyasında ari dillərinin 
mövcudluğundan əvvəl azəri sözlərinin mövcudluğuna işarə edilmişdir. Daha sonra bu 
məqalə tarixi və linqvistik sənədləri araşdıraraq Azərbaycanda və Köhnə Qafqazda 
türklərin yerli və çoxluq təşkil etdiyini sübut edir. İslam coğrafiyaçıları tərəfindən azəri 
dili ilə bağlı irəli sürülən iddiaların tənqidi, “Səfa əl-Səfa” kitabından irəli sürülən 
səbəblərə cavab və Şeyx Səfinin türklüyünə dair dəlillər və oradakı Azərbaycan 
türklərinin mədəni komponentlərindən bəhs edilməsi, Təbrizin “Səfinə”si ilə Ruhi 
Unarcaninin “Azəri dili” risaləsi arasında əlaqə iddiası, Kəsrəvinin Şeyx Səfinin 
Peyğəmbər nəslinin olmaması ilə bağlı fikirlərinin tənqidi məqalənin ən mühüm 
yerlərindəndir.*********
In this article, an attempt has been made to reject the hypothesis of the Azeri language put 
forward by Kasravi and his followers, first of all, the existence of the words Azari and Azar 
before the presence of Aryan languages in the geography of Azerbaijan is pointed out. 
Then, by examining historical and linguistic documents, this article proves that Turks are 
indigenous and the majority in Azerbaijan and the Old Caucasus. Criticism of the claims 
made in relation to the Azeri language by Islamic geographers, response to the alleged 
reasons from the book Safa al-Safa and dealing with the evidence of Sheikh Safi's 
Turkishness and the cultural components of the Turks of Azerbaijan in it, criticism of the 
claim of connection between Sefineye Tabriz and Ruhi Unarjani's treatise with The Azeri 
language, criticism of Kasravi's opinion about Sheikh Safi's lack of descendants of the 
Prophet are among the most important parts of the article.