At the moment, there are two known manuscripts of the Book of Dede Korkut in the world. The 
book’s title on the first page of the Dresden manuscript and the name of Dede Korkut are the 
controversial topic of this essay. Since the title on the first page is written in Arabic, the scholars 
around the world who have worked on this monument have translated it differently. Even the 
calligraphers of the title and the text are not the same. The scholars around the world have 
translated the Arabic text of the title into their own language and therefore, they are correct. 
While the native scholars in Azerbaijan have considered the first three words of the title in Farsi 
and the rest of it in Arabic. So their translation of the title into Türki has become somehow 
incorrect. On the other side, the name of Korkut is also a matter of controversy. Some native 
scholars have tried to analyze it by separating the two syllables of it and interpret it through their 
own deductions. However, the author of this paper thinks that the words in any language are the 
black boxes of each language. Then they stand so strongly for themselves that you do not need 
to break them down to analyze the broken parts. The word “Korkut” is not an exception then. 
You do not need to separate it into two parts and then interpret each part separately to achieve 
its meaning. The meaning of the word is easily achievable by itself and, especially through the 
contexts of the book’s both manuscripts. The aim of this essay is to illustrate the two 
misunderstandings about both the title and the precise meaning of “Korkut”.  ****
Halhazırda dünya kitabxanalarında “Dədə Qorqut” kitabının iki tanınmış əlyazma nüsxəsi var. 
Drezden nüsxəsinin ilk səhifəsində yazılmış kitabın ünvanı və “Qorqut” sözü bu məqalənin 
mübahisəli mövzusudur. Kitabın ünvanı ərəbcə yazıldığına görə bu abidəni araşdıran dünya 
bilginləri buna fərqli yanaşıblar. Kitabın ünvanını yazan xəttat ilə əlyazmanın mətnini yazan 
katibin xətləri açıqca bir-birindən ayrı görünür. Buna baxmayaraq, kitabın başqa dillərə çevrildiyi 
ünvan ərəbcədən çevrildiyinə görə düz olduğu halda, Azərbaycan Türkcəsinə çevrilmiş ünvan 
fərqli alınıb. Bu abidənin öz vətənindəki alimlər kitabın ünvanının üç başdakı sözünü farsca, 
qalanını isə ərəbcə hesab edib çevirdikləri üçün kitabın ünvanı bu dildə düz alınmayıb. Bundan 
başqa, “Qorqut” sözünün öz anlamı da yerli elm adamlarının araşdırmalarında mübahisəli bir 
durum yaradıb. Bəzi yerli bilginlər “Qorqut” sözünün iki hecasını bir-birindən ayırıb bu sözü 
mürəkkəb bir ad hesab edərək araşdırıblar. Amma bu məqalənin yazarı dünya dillərindəki sözləri 
hər dilin öz qara qutusu hesab edir. Ona görə zamanın sərt durumlarından üzü ağ çıxıb dilimizi 
qoruyan bu qara qutuları sındırıb tikələrini ayrı-ayrı araşdırmağı düzgün bir yanaşma olaraq 
görmür. “Qorqut” sözü də bu prinsipdən müstəsna deyil. Onun anlamını açıqlamaq üçün onu ikiyə 
bölmək lazım deyil. Bu sözün anlamını birincisi, özündən, ikincisi də əlyazmaların mətnindən 
aydın şəkildə izah etmək olar. Bu məqalənin məqsədi həm kitabın ünvanını, həm də “Qorqut” 
sözünün dəqiq anlamını aydınlaşdırmaqdır.        ****
 
Günümüzde dünya kütüphanelerinde Dede Korkut kitabının iki meşhur elyazma nushası vardır. 
Dresden nushasının ilk sayfasında yazılmış kitabın unvanı ve “Qorqut” sözcüğü bu makalenin 
tartışmalı konusudur. Kitabın unvanı Arapça yazıldığına göre bu yapıtı araştıran dünya 
bilginleri kitabın unvanına farklı bakmışlar. Kitabın unvanını yazan hattat ile elyazmanın 
metnini yazan katibin el yazıları açıkca bir birinden farklı görünür. Buna rağmen, kitabın başka 
dillere çevrildiği unvan Arapçadan çevrildiğine göre doğru olduğu halde, Azerbaycan 
Türkçesine çevrilmiş unvan değişik gösterilmiştir. Bu yapıtın kendi vatanındaki bilim insanları 
kitabın unvanının başdaki üç sözcüğünü Farsca, geri kalanını ise Arapça olarak düşünüp 
çevirdikleri için kitabın unvanı bu dilde doğru alınmamıştır. Bundan başka, “Qorqut” 
sözcüğünün kendi anlamı da yerli bilim adamlarının araştırmalarında tartışılmalı bir durum 
yaratmıştır. Bazı yerli bilginler “Qorqut” sözcüğünün iki hecesini birbirinden ayırıp bu sözcüğü 
bileşik bir ad olarak görerek araştırmışlar. Ama bu makalenin yazarı dünya dillerindeki 
sözcükleri her dilin kendi kara kutusu gibi görmektedir. O yüzden de zamanın sert 
durumlarından yüzü ak çıkıp dilimizi koruyan bu kara kutuları kırarak parçalarını ayrı ayrı 
araştırmayı doğru bir yaklaşım olarak görmez. “Qorqut” sözcüğü de bu prensipten müstesna 
değil. Onun anlamını açıklamak için onu ikiye bölmek gerek değil. Bu sözcüğün anlamını 
birincisi, kendisnden, ikincisi de elyazmaların metninden açıklamak mümkündür. Bu makalenin 
amacı hem kitabın unvanı hem de “Qorqut” sözcüğünün kesin anlamını açıklamaktır.