Document Type : Original Article
Author
Urmia
Abstract
Ancient epics are mirrors reflecting the fears, aspirations, and worldviews of ancient
civilizations. Among them, two epic works, Gilgamesh and Dede Qorqud, belonging respectively
to Mesopotamian civilization and Oghuz Turkish culture, hold a distinguished place. Gilgamesh,
the oldest recorded epic of humanity, narrates the human quest to overcome death, while Dede
Qorqud is a collection of oral stories that reflect the collective spirit and tribal values of the Oghuz
Turks. This article seeks to analyze both the commonalities and cultural differences between
these two works by examining their mythological aspects.
The epic literature of each civilization serves as a mirror that reflects the collective spirit, ideals,
and fears of a nation. In this regard, the two monumental works, the Epic of Gilgamesh and the
Book of Dede Qorqud, stand as enduring pillars of world epic literature, carrying profound
human and mythological messages that the passage of centuries has not diminished in grandeur
or significance. *****
Qədim dastanlar qədim sivilizasiyaların qorxularını, arzularını və dünyagörüşünü əks etdirən
güzgülərdir. Bunlar arasında Mesopotamiya sivilizasiyasına aid olan “Gilqameş” və Oğuz türk
mədəniyyətinə məxsus “Dədə Qorqud” adlı iki dastan əsəri xüsusi yer tutur. “Gilqameş”,
bəşəriyyətin ən qədim yazılı dastanı olaraq, insanın ölümə qalib gəlmək axtarışını nəql edir,
halbuki “Dədə Qorqud” Oğuz türklərinin kollektiv ruhunu və qəbilə dəyərlərini əks etdirən şifahi
hekayələr toplusudur. Bu məqalə, hər iki əsərin mifoloji aspektlərini araşdıraraq, onların ortaq
cəhətlərini və mədəni fərqlərini təhlil etməyə çalışır.
Hər bir sivilizasiyanın dastan ədəbiyyatı, bir xalqın kollektiv ruhunu, ideallarını və qorxularını əks
etdirən bir güzgüdür. Bu baxımdan, “Gilqameş” dastanı və “Dədə Qorqud” kitabı dünya dastan
ədəbiyyatının iki möhkəm sütunu kimi, əsrlərin keçməsinə baxmayaraq, əzəmətini və əhəmiyyətini
itirməyən dərin insani və mifoloji mesajlar daşıyır.****
Eski destanlar, antik medeniyetlerin korkularını, arzularını ve dünya görüşlerini yansıtan bir
aynadır. Bu bağlamda, Mezopotamya medeniyetine ait Gılgamış Destanı ve Oğuz Türk
kültürüne ait Dede Korkut, her biri kendine özgü bir yere sahiptir. İnsanlığın bilinen en eski
yazılı destanı olan Gılgamış, insanın ölüme karşı zafer arayışının bir anlatısıdır; Dede Korkut
ise Oğuz Türklerinin kolektif ruhunu ve kabile değerlerini yansıtan sözlü hikayeler
topluluğudur. Bu makale, her iki eserin mitolojik yönlerini inceleyerek, ortak noktalarını ve
kültürel farklılıklarını analiz etmeye çalışmaktadır.
Her medeniyetin epik edebiyatı, bir milletin kolektif ruhunu, ideallerini ve korkularını yansıtan
bir aynadır. Bu bağlamda, Gılgamış Destanı ve Dede Korkut Kitabı adlı iki büyük eser, dünya
epik edebiyatının sağlam iki sütunu olarak, yüzyılların geçişine rağmen ihtişamını ve önemini
kaybetmemiş derin insani ve mitolojik mesajlar taşımaktadır.
Keywords
Subjects