این مجله به انتشار مقالات علمی- تحقیقی درباره تورکولوژِی، تاریخ و فرهنگ آذربایجان و ترکان می پردازد. مرکز نشر این مجله شهر اورمیه می باشد.

از اوروک تا دشت های قفقاز سفر به دنیای حماسه های فراموش نشدنی مقایسه سفر" قیلقمش" و "بامسی بیرک" در پرتو نظریات یونگ؛ الیاده و کمبل نگاهی اساطیری به دو شاهکار ادبی جهان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

Urmia

چکیده
حماسه‌های کهن، آیینه‌ای از ترس‌ها، آرزوها و جهان‌بینی تمدن‌های باستانی هستند. در این میان، دو اثر حماسی قیلقمش و دده قورقود، هر کدام به ترتیب متعلق به تمدن بین‌النهرین و فرهنگ ترکی اوغوز، از جایگاهی ویژه برخوردارند. قیلقمش، کهن‌ترین حماسه مکتوب بشری، روایتی از جستجوی انسان برای غلبه بر مرگ است، در حالی که دده قورقود مجموعه‌ای از داستان‌های شفاهی است که روح جمعی و ارزش‌های قبیله‌ای ترک‌های اوغوز را بازتاب می‌دهد. این مقاله با بررسی جنبه‌های اساطیری این دو اثر، تلاش می‌کند تا هم نقاط مشترک و هم تفاوت‌های فرهنگی آن‌ها را تحلیل کند.
ادبیات حماسی هر تمدن، آیینه‌ای است که روح جمعی، آرمان‌ها و ترس‌های یک ملت را در خود منعکس می‌سازد. در این میان، دو اثر سترگ «حماسه قیلقمش» و «کتاب دده قورقود» به عنوان دو ستون استوار ادبیات حماسی جهان، حامل پیام‌های عمیق انسانی و اساطیری هستند که گذر سده‌ها نتوانسته از شکوه و اهمیت آنها بکاهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

From Uruk to the Caucasus Plains A Journey into the World of Unforgettable Epics Comparing the Journeys of “Gilgamesh” and “Bamsi Beyrek” in Light of Jung, Eliade, and Campbell's Theories A Mythological Perspective on Two Masterpieces of World Literature ******** Urukdan Qafqaz düzənliklərinə unudulmaz dastanlar dünyasına səyahət, “Gilqameş” və “Bamsı Beyrək” səyahətlərinin Yunq, Eliade və Kempbell nəzəriyyələri

نویسنده English

Akbar Saadat gholi pour azar
Urmia
چکیده English

Ancient epics are mirrors reflecting the fears, aspirations, and worldviews of ancient 
civilizations. Among them, two epic works, Gilgamesh and Dede Qorqud, belonging respectively 
to Mesopotamian civilization and Oghuz Turkish culture, hold a distinguished place. Gilgamesh, 
the oldest recorded epic of humanity, narrates the human quest to overcome death, while Dede 
Qorqud is a collection of oral stories that reflect the collective spirit and tribal values of the Oghuz 
Turks. This article seeks to analyze both the commonalities and cultural differences between 
these two works by examining their mythological aspects. 
The epic literature of each civilization serves as a mirror that reflects the collective spirit, ideals, 
and fears of a nation. In this regard, the two monumental works, the Epic of Gilgamesh and the 
Book of Dede Qorqud, stand as enduring pillars of world epic literature, carrying profound 
human and mythological messages that the passage of centuries has not diminished in grandeur 
or significance. *****
Qədim dastanlar qədim sivilizasiyaların qorxularını, arzularını və dünyagörüşünü əks etdirən 
güzgülərdir. Bunlar arasında Mesopotamiya sivilizasiyasına aid olan “Gilqameş” və Oğuz türk 
mədəniyyətinə məxsus “Dədə Qorqud” adlı iki dastan əsəri xüsusi yer tutur. “Gilqameş”, 
bəşəriyyətin ən qədim yazılı dastanı olaraq, insanın ölümə qalib gəlmək axtarışını nəql edir, 
halbuki “Dədə Qorqud” Oğuz türklərinin kollektiv ruhunu və qəbilə dəyərlərini əks etdirən şifahi 
hekayələr toplusudur. Bu məqalə, hər iki əsərin mifoloji aspektlərini araşdıraraq, onların ortaq 
cəhətlərini və mədəni fərqlərini təhlil etməyə çalışır. 
Hər bir sivilizasiyanın dastan ədəbiyyatı, bir xalqın kollektiv ruhunu, ideallarını və qorxularını əks 
etdirən bir güzgüdür. Bu baxımdan, “Gilqameş” dastanı və “Dədə Qorqud” kitabı dünya dastan 
ədəbiyyatının iki möhkəm sütunu kimi, əsrlərin keçməsinə baxmayaraq, əzəmətini və əhəmiyyətini 
itirməyən dərin insani və mifoloji mesajlar daşıyır.****
 
Eski destanlar, antik medeniyetlerin korkularını, arzularını ve dünya görüşlerini yansıtan bir 
aynadır. Bu bağlamda, Mezopotamya medeniyetine ait Gılgamış Destanı ve Oğuz Türk 
kültürüne ait Dede Korkut, her biri kendine özgü bir yere sahiptir. İnsanlığın bilinen en eski 
yazılı destanı olan Gılgamış, insanın ölüme karşı zafer arayışının bir anlatısıdır; Dede Korkut 
ise Oğuz Türklerinin kolektif ruhunu ve kabile değerlerini yansıtan sözlü hikayeler 
topluluğudur. Bu makale, her iki eserin mitolojik yönlerini inceleyerek, ortak noktalarını ve 
kültürel farklılıklarını analiz etmeye çalışmaktadır.  
Her medeniyetin epik edebiyatı, bir milletin kolektif ruhunu, ideallerini ve korkularını yansıtan 
bir aynadır. Bu bağlamda, Gılgamış Destanı ve Dede Korkut Kitabı adlı iki büyük eser, dünya 
epik edebiyatının sağlam iki sütunu olarak, yüzyılların geçişine rağmen ihtişamını ve önemini 
kaybetmemiş derin insani ve mitolojik mesajlar taşımaktadır.
 

کلیدواژه‌ها English

Gilgamesh
comparison
mythology
epic ***** “Gilqameş”
“Dədə Qorqud”
müqayisə
mifologiya
dastan ***** Gılgamış
Dede Korkut
karşılaştırma
mitoloji
destan
دوره 1، شماره 8
تابستان 1404
صفحه 166-185

  • تاریخ دریافت 14 شهریور 1404
  • تاریخ اولین انتشار 14 شهریور 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404