نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
محقق تاریخ و فرهنگ آذربایجان
کلیدواژهها
عنوان مقاله English
نویسنده English
The Seljuk period is the golden age of the Turkic (Iranian)-Islamic civilization because the Seljuks
were able to establish order and security in a vast and powerful country, create change and
transformation, and minimize violence and mass killings; although intra-court rivalries still
existed. Ensuring the welfare of the people, encouraging scholars, artisans, artists, and poets are
considered to be indicators of the power and capability of this dynasty in governing the country.
The works that have survived from the Seljuks to our time are more than hundreds, while in the
past hundred years, perhaps a handful of buildings and structures have been built that can remain
a thousand years later. Today, mosques, schools, bridges, caravanserais, etc., from the Seljuk
period are still in use. Their court was the gathering center of scholars, thinkers, artists, and
hundreds of people engaged in scientific, literary, and artistic activities. Various sciences of the
time: medicine, astronomy, philosophy and wisdom, mathematics, physics, and Islamic law
flourished and hundreds of books were written. Cities were being built and crafts and agriculture
were flourishing. Artisans engaged in production and industry and provided for the needs of the
people. The Golden period of Iran and Islam is linked with the name of the Seljuks. The main
principles of architecture, calligraphy, painting, music, art, and literature were formulated and
established, and Seljuk art today, like a manifesto in various types of art, is prevalent and current
as the principles of Islamic art throughout the world. With the beginning of the Pahlavi dynasty,
the history of Iran faced a different trend; the falsification and distortion of history in favor of a
rising dynasty began by England. All the achievements of the Constitutional Revolution were
trampled on, and by the order of England and by the 7 Masons and their agents, the history of us
Iranians was distorted, and the falsification of Iranian history in favor of one nation and against
others (non-Persians) was put on the agenda. Anti-Arabism and anti-Turkism became
commonplace. These Western puppets introduced the Turks as invaders, immigrants and savages.
They even opposed 5 minutes of teaching the Turkish language. All the content of the textbooks
was distorted and falsified by these policies. Today, there is no other way to solve the problem
than to collect these books from schools and teach the real history of the Iranian people to students.
This article will expose some of the lies of these distorting and falsifying historians. It will also
refer to Turkish literature in this period. *****
Səlcuqlar dövrü Türk (İran)-İslam sivilizasiyasının qızıl dövrüdür, çünki Səlcuqlular geniş və qüdrətli
bir ölkədə nizam və təhlükəsizlik yaradaraq, dərin dəyişiklik yarada bilmiş, zorakılıq və kütləvi
qətlləri minimuma endirmişdir; baxmayaraq ki, sarayda rəqabət hələ də mövcud idi. Xalqın rifahını
təmin etmək, alimləri, sənətkarları, işbilənlərı, şairləri həvəsləndirmək bu sülalənin ölkəni idarə
etmək qüdrətinin və bacarığının göstəricisi hesab olunur. Səlcuqlulardan dövrümüzə qədər gəlib çatan
əsərlər yüzlərlədir, halbuki son yüzildə bəlkə də min ildən sonra qala biləcək bir neçə bina və tikili
tikilməmişdir. Bu gün Səlcuqlardan qalan məscidlər, məktəblər, körpülər, karvansaraylar və s. hələ
də istifadə olunur. Onların sarayı alimlərin, mütəfəkkirlərin, sənətkarların, elmi, ədəbi və bədii
fəaliyyətlə məşğul olan yüzlərlə insanın toplaşdığı mərkəz idi. Dövrün müxtəlif elmləri: tibb,
astronomiya, fəlsəfə və hikmət, riyaziyyat, fizika, İslam hüququ inkişaf etmiş, yüzlərlə kitab
yazılmışdır. Şəhərlər salınırdı, sənətkarlıq və kənd təsərrüfatı çiçəklənirdi. İstehsal və sənaye ilə
məşğul olan sənətkarlar insanların ehtiyaclarını təmin edirdilər. İranın və İslamın qızıl dövrü
Səlcuqluların adı ilə bağlıdır. Bu dövrdə memarlığın, xəttatlığın, rəssamlığın, musiqinin, incəsənətin
və ədəbiyyatın əsas prinsipləri formalaşdırılaraq təsbit edildi. Səlcuq sənəti bu gün müxtəlif sənət
növlərində bir manifest kimi bütün dünyada İslam sənətinin prinsipləri kimi geniş yayılmış və
aktualdır. Pəhləvi sülaləsinin başlanması ilə İran tarixi fərqli bir cərəyanla üzləşdi; yüksələn bir sülalə
xeyrinə tarixin saxtalaşdırılması və təhrif edilməsi İngiltərə tərəfindən başladı. Məşrutə İnqilabının
bütün nailiyyətləri tapdalanaraq İngiltərənin və 7 mason və onların agentlərinin əmri ilə biz iranlıların
tarixi təhrif edildi, İran tarixinin bir millətin lehinə, digərlərinin (qeyri-farsların) əleyhinə
saxtalaşdırılması gündəmə gətirildi. Anti-ərəb və anti-türk hərəkətləri adiləşdi. Bu Qərb kuklaları
türkləri işğalçı, mühacir, vəhşi kimi tanıtdırdılar. Hətta türk dilinin 5 dəqiqəlik tədrisinə qarşı çıxdılar.
Dərsliklərin bütün məzmunu bu siyasətlə təhrif edilmiş və saxtalaşdırılmışdır. Bu gün bu kitabları
məktəblərdən toplayaraq İran xalqının əsil tarixini şagirdlərə öyrətməkdən başqa problemin həlli yolu
yoxdur. Bu yazıda bu təhrif və saxtakarlıq edən tarixçilərin bəzi yalanları ifşa olunacaq. Bu dövrdə
Türk ədəbiyyatına da istinad edəcək. ****
Selçuklular dönemi, Türk (İran)-İslam medeniyetinin altın çağıdır. Çünkü Selçuklular, geniş ve
güçlü bir ülkede düzen ve güvenliği sağlamayı, değişim ve dönüşüm yaratmayı, şiddet ve toplu
katliamları en aza indirmeyi başarmışlardır; ancak saray içi rekabetler hâlâ devam etmektedir.
Halkın refahını sağlamak, âlimleri, zanaatkârları, sanatçıları ve şairleri teşvik etmek, bu hanedanın
ülkeyi yönetmedeki güç ve kabiliyetinin göstergeleri olarak kabul edilir. Selçuklulardan günümüze
ulaşan eserler yüzlercedir; ancak son yüzilde, belki de bin yıl sonra bile varlığını sürdürebilen bir
elin barmaklari sayıda bina ve yapı da inşa edilmemiştir. Günümüzde Selçuklular tarafından
camiler, okullar, köprüler, kervansaraylar vb. hâlâ kullanılmaktadır. Sarayları, âlimlerin,
düşünürlerin ve sanatçıların buluşma merkeziydi ve yüzlerce insan bilimsel, edebi ve sanatsal
faaliyetlerde bulunuyordu. Dönemin çeşitli bilimleri: tıp, astronomi, felsefe ve hikmet, matematik,
fizik ve İslam hukuku gelişip ve yüzlerce kitap yazıldı. Şehirler inşa ediliyor, el sanatları ve tarım
gelişiyordu. Zanaatkârlar üretim ve sanayiyle uğraşıyor ve halkın ihtiyaçlarını karşılıyorlardı.
Altın İran ve İslam dönemi Selçukluların adıyla bağlantılıdır. Bu dönemde mimari, hat, resim,
müzik, sanat ve edebiyatın temel ilkeleri formüle edilip yerleşmiş, Selçuklu sanatı bugün çeşitli
sanat türlerinde bir manifesto gibi, tüm dünyada İslam sanatının ilkeleri kadar yaygın ve günceldir.
Pehlevi hanedanlığının başlangıcıyla İran tarihi farklı bir eğilimle karşı karşıya kaldı; yükselen bir
hanedanlık lehine tarihin tahrif edilmesi ve çarpıtılması İngiltere tarafından başlatıldı. Meşrüte
Devrimi'nin Anayasasının tüm kazanımları ayaklar altına alındı ve İngiltere'nin emriyle, 7 Mason
ve onların ajanları tarafından, biz İranlıların tarihi çarpıtıldı ve İran tarihinin bir millet lehine, diğer
milletlere (Fars olmayanlara) karşı çarpıtılması gündeme getirildi. Arap ve Türk karşıtlığı
yaygınlaştı. Bu Batılı kuklalar, Türkleri işgalci, göçemen ve vahşi olarak tanıttılar. Hatta
Türkçenin beş dakikalık öğretilmesine bile karşı çıktılar. Ders kitaplarının tüm içeriği bu
politikalarla çarpıtıldı ve tahrif edildi. Bugün, bu sorunu çözmenin tek yolu, bu kitapları okullardan
toplayıp öğrencilere İran halkının gerçek tarihini öğretmektir. Bu makale, bu çarpıtıcı ve tahrifçi
tarihçilerin bazı yalanlarını ortaya çıkaracak ve aynı zamanda bu dönemdeki Türk edebiyatına da
değinecektir.
کلیدواژهها English