This research examines the history and developments of the Nafar tribe from past times to the contemporary period. The Nafar tribe is considered a Turkmen (Oghuz) tribe whose initial roots go back to Central Asia and Turkestan. With the emergence of the Seljuk Turkmen Empire, members of this tribe gradually entered the Iranian plateau and then the Anatolian plateau and present-day Turkey and settled in an area called Saru Qomish (yellow reed meadow). In a certain period, after the massacre of the Anatolian Alawis by Sultan Selim Yavuz, the Alawi Turkmen of Saru Qomish migrated to Iran under the leadership of Aslan Khan and were granted by Shah Ismail Safavi the area around Lake Urmia as a Qeshlaq and the foothills of Mount Sahand as a summer residence. The members of this tribe played important roles in the Battle of Chaldoran (Tupper, Richard, 1384:67) and later gradually migrated to southern Iran and the name of the tribe was changed to “Nafar”. The present study deals with the origin, analysis of the nomenclature of the Nafar tribe, its prominent Ilkhans, social structure including the divisions of summer residence and Qeshlaq, Tamgha and hand-woven industries (rugs). The research data was collected from primary historical sources and field interviews with people familiar with the tribe. The results of this study show that the Nafar tribe, with its history full of ups and downs, has played a significant role in the social and cultural developments of Iran and its effects are still evident in different regions.****
Bu araştırma, Nefer kabilesinin geçmişten günümüze tarihini ve gelişimini incelemektedir. Nefer kabilesi, kökleri Orta Asya ve Türkistan’a dayanan bir Türkmen (Oğuz) kabilesi olarak kabul edilir. Selçuklu Türkmen İmparatorluğu’nun kurulmasıyla birlikte, bu kabilenin üyeleri yavaş yavaş İran platosuna, ardından Anadolu platosuna ve günümüz Türkiye’sine göç etmiş ve Saru Gomuş (Sarı kamışlık) adı verilen bir bölgeye yerleşmiştir. Belirli bir dönemde, Sultan Selim Yavuz’un Anadolu Alevilerini katletmesinden sonra, Saru Gomuş Alevi Türkmenleri Aslan Han önderliğinde İran’a göç ettiler ve Şah İsmail Safevi tarafından Urmiye Gölü çevresi Qeshlak ve Sehend Dağı etekleri de yazlık ikametgah olarak kendilerine verildi. Bu kabilenin üyeleri Çaldıran Savaşı’nda önemli roller oynadılar (Tupper, Richard, 1384:67) ve daha sonra kademeli olarak Güney İran’a göç ettiler ve kabilenin adı “Nefer” olarak değiştirildi. Bu çalışma, Nefer kabilesinin kökeni, isimlendirmesinin analizi, önde gelen İlhanlıları, yazlık ikametgah ve Qeshlak, Tamga ve el dokuma endüstrileri (halılar) dahil olmak üzere sosyal yapısını ele almaktadır. Araştırma verileri, birincil tarihsel kaynaklardan ve kabileyi yakından tanıyan kişilerle yapılan saha görüşmelerinden toplanmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, iniş çıkışlarla dolu bir geçmişe sahip olan Nefer kabilesinin, İran’ın sosyal ve kültürel gelişiminde önemli bir rol oynadığını ve etkilerinin farklı bölgelerde hala belirgin olduğunu göstermektedir.****
Bu tədqiqat Nəfər tayfasının keçmiş dövrlərdən müasir dövrə qədər tarixini və inkişafını araşdırır. Nəfər tayfası ilkin kökləri Orta Asiya və Türküstana gedib çıxan bir Türkmən (Oğuz) tayfası hesab olunur. Səlcuqlu Türkmən İmperiyasının yaranması ilə bu tayfanın üzvləri tədricən İran yaylasına, daha sonra Anadolu yaylasına və indiki Türkiyəyə daxil olaraq Saru Qomuş (Sarı qamış çəmənliyi) adlanan ərazidə məskunlaşdılar. Müəyyən bir dövrdə, Sultan Səlim Yavuz tərəfindən Anadolu Ələvilərinin qırğınından sonra, Saru Qomuş türkmənləri Aslan xanın rəhbərliyi altında İrana köç etdilər və Şah İsmayıl Səfəvi tərəfindən Urmiya gölü ətrafındakı ərazi Qışlaq və Səhənd dağının ətəkləri yay iqamətgahı kimi verildi. Bu qəbilənin üzvləri Çaldıran döyüşündə mühüm rol oynadılar (Tupper, Richard, 1384:67) və sonradan tədricən Cənubi İrana köç etdilər və qəbilənin adı “Nəfər” olaraq dəyişdirildi. Bu tədqiqatda Nəfər qəbiləsinin mənşəyi, nomenklaturasının təhlili, onun görkəmli İlxanları, yay iqamətgahı və Qışlaq, Tamğa və əl ilə toxunan sənaye sahələrinin (xalçalar) bölünməsi daxil olmaqla sosial quruluşu araşdırılır. Tədqiqat məlumatları ilkin tarixi mənbələrdən və qəbilə ilə tanış olan insanlarla aparılan sahə müsahibələrindən toplanmışdır. Bu tədqiqatın nəticələri göstərir ki, enişli-yoxuşlu tarixi olan Nəfər qəbiləsi İranın sosial və mədəni inkişafında mühüm rol oynayıb və onun təsirləri hələ də müxtəlif bölgələrdə özünü göstərir.