این مجله به انتشار مقالات علمی- تحقیقی درباره تورکولوژِی، تاریخ و فرهنگ آذربایجان و ترکان می پردازد. مرکز نشر این مجله شهر اورمیه می باشد.

«اورمی جگرگوشۀ آذربایجان ... دریای آتش و خون»: نگاهی اجمالی بر گزارشاتِ جریدۀ تجدد از تهاجم مسیحیان به غربِ آذربایجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهربابک

چکیده
این مقاله به بررسی تهاجم مسیحیان (ارامنه، آشوریان و جیلوها) به غرب آذربایجان در آغاز قرن بیستم میلادی، بر اساس گزارش‌های روزنامهٔ تجدد (۱۳۳۵–۱۳۳۶ قمری / ۱۹۱۷–۱۹۱۸ میلادی) می‌پردازد.
پس از انقلاب ۱۹۱۷ روسیه و خروج نیروهای تزاری از آذربایجان، گروه‌های مسلح مسیحی با حمایت آشکار و پنهان دول غربی (به‌ویژه فرانسه، انگلیس و آمریکا) و مبلغان مذهبی، دست به تهاجم گسترده‌ای به شهرهای غربی آذربایجان از جمله اورمیه، سلماس، خوی و مرند زدند. هدف آن‌ها تصرف اراضی، ایجاد حکومت مستقل مسیحی، و در نهایت مسیحی‌سازی منطقه بود.
روزنامهٔ تجدد، به‌عنوان ارگان مطبوعاتی دموکرات‌های تبریز به رهبری شیخ محمد خیابانی، به‌طور مستمر جنایات مهاجمان را افشا می‌کرد. بر اساس گزارش‌ها، مسیحیان با یونیفرم‌های نظامی، خانه‌ها را آتش می‌زدند، اموال را غارت می‌کردند و دست به قتل‌عام جمعی می‌زدند. در یک گزارش، آمده است که شش هزار و یکصد ترک آذربایجانی به‌طور وحشیانه به قتل رسیدند. دولت مرکزی ایران در تهران نسبت به این فجایع بی‌تفاوت و ناتوان بود و والیان اعزامی نیز کاری از پیش نمی‌بردند. این ناکارآمدی، زمینه‌ساز قیام شیخ محمد خیابانی در آوریل ۱۹۲۰ شد. دموکرات‌های تبریز بارها از حکومت مرکزی درخواست کمک کردند، اما پاسخی دریافت نکردند.سرانجام، با ورود نیروهای عثمانی در می‌۱۹۱۸، مهاجمان شکست خورده و به شمال آذربایجان عقب رانده شدند. با این حال، نویسنده تأکید می‌کند که دشمنی مسیحیان و حامیان غربی‌شان با آذربایجان پایان نیافته و نمونهٔ آن را می‌توان در اشغال قره‌باغ توسط ارمنستان (۱۹۸۸–۱۹۹۴) و جنایت خوجالی (۱۹۹۲) مشاهده کرد. مقاله نتیجه می‌گیرد که مطالعهٔ دقیق تاریخ، تقویت حافظهٔ جمعی و اتحاد ملی، تنها راه مقابله با تهدیدات تاریخی و کنونی علیه آذربایجان است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Urmia, the Heart of Azerbaijan... Sea of Fire and Blood" A Brief Look at the Reports of the Tajaddod Newspaper on the Christian Invasion of Western Azerbaijan**** Urmiya, Azərbaycanın Ciyərparçası... Od və Qan Dənizi": Təcəddüd Qəzetinin Xristianların Qərbi Azərbaycana Hücumu Haqqında Məruzələrinə Qısa Bir Baxış

نویسنده English

Shahram Panahi khiyavi
Islamic Azad University
چکیده English

This article examines the invasion of Christians (Armenians, Assyrians, and Jelus) into western Azerbaijan at the beginning of the 20th century, based on reports from the newspaper *Tajaddod* (19171918 AD / 13351336 AH).

Following the 1917 Russian Revolution and the withdrawal of Tsarist forces from Azerbaijan, armed Christian groups, with overt and covert support from Western powers (especially France, Britain, and the United States) and missionaries, launched a widespread offensive against the western cities of Azerbaijan, including Urmia, Salmas, Khoy, and Marand. Their goal was to seize territory, establish an independent Christian government, and ultimately Christianize the region.

The newspaper *Tajaddod*, as the press organ of the Tabriz Democrats led by Sheikh Mohammad Khiyabani, continuously exposed the crimes of the invaders. According to reports, Christians, dressed in military uniforms, set homes on fire, looted property, and carried out mass killings. One report states that six thousand one hundred Turkic Azerbaijanis were brutally murdered.

The central government in Tehran was indifferent and powerless toward these tragedies, and the appointed governors could not manage the situation. This incompetence laid the groundwork for Sheikh Mohammad Khiyabani's uprising in April 1920. The Democrats of Tabriz repeatedly requested help from the central government but received no response.

Finally, with the arrival of Ottoman forces in May 1918, the invaders were defeated and driven back to northern Azerbaijan. However, the author emphasizes that the hostility of Christians and their Western supporters toward Azerbaijan did not end; evidence can be seen in Armenia's occupation of Karabakh (19881994) and the Khojaly massacre (1992). The article concludes that a thorough study of history, strengthening collective memory, and national unity are the only ways to confront historical and current threats against Azerbaijan.

کلیدواژه‌ها English

Azerbaijan
Urmia
Tajaddod Newspaper
World War I